Το παγκό­σμιο μπεστ σέλερ Το Σκο­τά­δι καθιέ­ρω­σε τον Ισλαν­δό συγ­γρα­φέα ως τον πιο σημα­ντι­κό εκπρό­σω­πο του σκαν­δι­να­βι­κού νουάρ τα τελευ­ταία χρόνια.

Ο παγε­ρός και σκο­τει­νός κόσμος του Ράγκναρ Γιό­να­σον ενι­σχύ­ει την τερά­στια έκρη­ξη του είδους που κατέ­κτη­σε τον κόσμο με εκα­τομ­μύ­ρια αντί­τυ­πα διε­θνώς και κυριο­λε­κτι­κά απο­γειώ­νει την κλα­σι­κή ανα­τρε­πτι­κή εξι­χνί­α­ση του «whodunit» ‑ή αλλιώς «ποιος το έκα­νε;»- με τις συνε­χό­με­νες ανα­τρο­πές στην αστυ­νο­μι­κή πλο­κή και ένα τέλος πραγ­μα­τι­κά καθη­λω­τι­κό. Όπως δήλω­σε ο Ίαν Ράν­κιν για το βιβλίο του Γιό­να­σον με τίτλο Το σκο­τά­δι στο βρε­τα­νι­κό Books of the Year Podcast «…το τέλος μου έκο­ψε την ανά­σα. Καθό­λου εύκο­λο να το πετύ­χουν πολ­λοί συγ­γρα­φείς σήμερα».

Η ευρεία απο­δο­χή του σκαν­δι­να­βι­κού νουάρ και στην Ελλά­δα ενι­σχύ­θη­κε μέσα από τα βιβλία του Σου­η­δού Στιγκ Λάρ­σον (κυρί­ως Το κορί­τσι με το τατουάζ) που έγι­ναν και ται­νί­ες ή τις επι­τυ­χη­μέ­νες δανέ­ζι­κες τηλε­ο­πτι­κές σει­ρές όπως το The Killing και το Borgen: Συνω­μο­σί­ες εξου­σί­ας. Με εύθραυ­στους ‑αν όχι στα όρια της κατάρ­ρευ­σης- χαρα­κτή­ρες που εξι­χνιά­ζουν σαδι­στι­κά εγκλή­μα­τα δια­τα­ραγ­μέ­νων δολο­φό­νων. Με απο­φα­σι­σμέ­νες γυναί­κες κόντρα σε στε­ρε­ο­τυ­πι­κούς ρόλους. Ηρω­ί­δες μονα­χι­κές, από­το­μες, σκληρές.

Η ηρω­ί­δα του Γιό­να­σον στο Σκο­τά­δι είναι η επι­θε­ω­ρή­τρια Χούλ­ντα Χερ­μανσ­ντό­τιρ. Οδη­γεί­ται στα εξή­ντα τέσ­σε­ρά της χρό­νια σε πρό­ω­ρη συντα­ξιο­δό­τη­ση. Έχει χάσει τους οικεί­ους της σε τρα­γι­κά ατυ­χή­μα­τα. Το μόνο πράγ­μα που την κρα­τά ζωντα­νή είναι η δου­λειά της. Λίγο πριν συντα­ξιο­δο­τη­θεί της δίνε­ται η δυνα­τό­τη­τα να επι­λέ­ξει μία δια­λεύ­καν­ση μιας παλαιό­τε­ρης ανε­ξι­χνί­α­στης υπό­θε­σης. Επι­λέ­γει την υπό­θε­ση μίας Ρωσί­δας πρό­σφυ­γα, της Έλε­νας, που είχε βρε­θεί νεκρή σε μία παρα­λία κοντά στο Ρέι­κια­βικ αμέ­σως μετά την έγκρι­ση της αίτη­σης ασύ­λου. Μια υπό­θε­ση που είχε ερευ­νη­θεί πρό­χει­ρα και είχε απο­δο­θεί σε αυτο­κτο­νία. Είναι πολ­λές οι ενδεί­ξεις που οδη­γούν στο συμπέ­ρα­σμα ότι πρό­κει­ται για δολο­φο­νία, ενώ κανέ­νας μάρ­τυ­ρας δεν φαί­νε­ται να λέει όλη την αλήθεια…

Με το Nordic Noir να βρί­σκε­ται σήμε­ρα στο ζενίθ, ο Ράγκναρ Γιό­να­σον στα 44 του χρό­νια βλέ­πει τα βιβλία του, μετα­φρα­σμέ­να σε 30 γλώσ­σες, να έχουν ήδη ξεπε­ρά­σει το ενά­μι­σι εκα­τομ­μύ­ριο αντί­τυ­πα σε 40 χώρες. Το μπεστ σέλερ Το σκο­τά­δι να γίνε­ται μεγά­λη τηλε­ο­πτι­κή σει­ρά από τα CBS Studios. Τη σει­ρά με τη Χούλ­ντα να κυριαρ­χεί στις λίστες με τα ευπώ­λη­τα. Το Σκο­τά­δι, το Νησί και η Ομί­χλη να βρί­σκο­νται, όλα, στη λίστα των ευπω­λή­των της Γαλ­λί­ας, του Ηνω­μέ­νου Βασι­λεί­ου αλλά και της Γερ­μα­νί­ας (Spiegel Best-seller List) –o πρώ­τος Ισλαν­δός συγ­γρα­φέ­ας που το πετυ­χαί­νει. Τους Τimes του Λον­δί­νου να συμπε­ρι­λαμ­βά­νουν το Σκο­τά­δι στη λίστα με τα «100 καλύ­τε­ρα αστυ­νο­μι­κά μυθι­στο­ρή­μα­τα από το 1945 μέχρι σήμε­ρα» δίπλα στους κλα­σι­κούς του είδους, Άγκα­θα Κρί­στι και Ζορζ Σιμενόν.

Ο Γιό­να­σον γρά­φει το είδος του καθη­λω­τι­κού αστυ­νο­μι­κού με ανα­τρο­πές που σου κόβουν την ανά­σα ενώ οι κρι­τι­κοί σε όλο τον κόσμο απο­θε­ώ­νουν το απρό­σμε­νο φινά­λε του βιβλί­ου To σκο­τά­δι χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας τη Χούλ­ντα μια από τις πιο καλο­γραμ­μέ­νες ηρω­ί­δες του σύγ­χρο­νου νουάρ. Ή όπως έγρα­ψε η Joan Smith στους Sunday Times, μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες τρα­γι­κές ηρω­ί­δες του είδους. Για το πολυ­συ­ζη­τη­μέ­νο τέλος του βιβλί­ου ο Michael Carlson μάς προει­δο­ποιεί στο Times Literary Supplement ότι πρό­κει­ται για ένα «… φινά­λε τόσο απρό­βλε­πτο που φαί­νε­ται να παρα­βιά­ζει τις βασι­κές συμ­βά­σεις του είδους» ενώ η Laura Wilson στον Guardian το χαρα­κτη­ρί­ζει πραγ­μα­τι­κά σοκαριστικό.

Ο Γιό­να­σον εμπνέ­ε­ται από το ισλαν­δι­κό τοπίο, τα χιο­νι­σμέ­να ψαρο­χώ­ρια, τους κεντρι­κούς δρό­μους της πρω­τεύ­ου­σας, την κλα­σι­κές και σύγ­χρο­νες αστυ­νο­μι­κές αφη­γή­σεις κάθε είδους. Συνη­θί­ζει να γρά­φει μόνο τις νύχτες του χει­μώ­να καθώς προ­τι­μά να κλεί­νει την οθό­νη του υπο­λο­γι­στή κάθε καλο­καί­ρι. Ζει στο Ρέι­κια­βικ της Ισλαν­δί­ας, όπου είναι και καθη­γη­τής Νομι­κής στο Πανε­πι­στή­μιο της πρωτεύουσας.