Εάν ο ελεύ­θε­ρος χρό­νος σας περιο­ρί­ζε­ται, εάν έχε­τε πολ­λές δου­λειές μέσα στην ημέ­ρα και η προ­σο­χή σας απο­σπά­ται συχνά, το audiobook ίσως απευ­θύ­νε­ται σε εσάς. Μια εφαρ­μο­γή που σπά­ει τα στε­γα­νά της παρα­δο­σια­κής ανά­γνω­σης και που ξέρε­τε ίσως και γρα­φής στο μέλ­λον, όπως λένε οι ειδι­κοί. Προ­σο­χή όμως, μην νομί­σε­τε ότι το γρα­πτό κεί­με­νο έχει ξεπε­ρα­στεί. Κάθε άλλο. Κρα­τά τις δυνά­μεις του και αυτή τη στιγ­μή, είναι πολύ δύσκο­λο να το εκθρο­νί­σεις. Όμως το μέλ­λον, σκέ­φτε­ται αλλιώς…Με το audiobook μπο­ρεί­τε να ακού­σε­τε ένα βιβλίο, κομ­μά­τι-κομ­μά­τι, να στα­μα­τά­τε όπου θέλε­τε, ή και να το δια­βά­σε­τε μεμιάς.

Ακό­μη και οι άνθρω­ποι που αγα­πούν το διά­βα­σμα, στην σημε­ρι­νή επο­χή των πολ­λα­πλών ταχυ­τή­των, δυσκο­λεύ­ο­νται να βρουν χρό­νο να ανοί­ξουν ένα βιβλίο. Πόσο μάλ­λον να το δια­βά­σουν ολό­κλη­ρο. Έτσι ο αριθ­μός εκεί­νων που αρχί­ζουν και εμπι­στεύ­ο­νται το audiobook, αυξά­νε­ται ραγδαία τα τελευ­ταία χρό­νια. Παρα­δο­σια­κοί ανα­γνώ­στες και μη αρχί­ζουν να ακούν σελί­δες, παρά να τις δια­βά­ζουν με τον παρα­δο­σια­κό τρό­πο.

Όμως είναι το ίδιο να ακούς με το να δια­βά­ζεις; Η Μπεθ Ρογκόφ­σκι Ανα­πλη­ρώ­τρια Καθη­γή­τρια του Πανε­πι­στη­μί­ου της Πεν­συλ­βά­νια στο Τμή­μα Εκπαί­δευ­σης, ήταν από τις πρώ­τες που ασχο­λή­θη­κε με το θέμα και δημιούρ­γη­σε μια μεγά­λη πανα­με­ρι­κα­νι­κή έρευ­να, που ακό­μη και σήμε­ρα θεω­ρεί­ται από τις πλέ­ον αξιό­πι­στες. Η ίδια ξεκι­νά από την θέση-αντί­θε­ση πως το audiobook θεω­ρεί­ται σιγά-σιγά απα­ραί­τη­το αλλά είναι ταυ­τό­χρο­να κάτι σαν «απι­στία» στο τυπω­μέ­νο προ­ϊ­όν.

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα της έρευ­νας από την κα Ρογκόφ­σκι, δημο­σιεύ­θη­καν στο περιο­δι­κό «ΤΙΜΕ» και είχαν μεγά­λη απή­χη­ση στο κοι­νό. Η καθη­γή­τρια μελέ­τη­σε πρώ­τα την δια­φο­ρά ανά­με­σα στο τυπω­μέ­νο βιβλίο και το e‑book. Οι ψηφια­κοί τόποι σε αντι­πα­ρά­θε­ση με τους παρα­δο­σια­κούς, εξά­γουν τα πρώ­τα απο­τε­λέ­σμα­τα όσον αφο­ρά την αντι­λη­πτι­κή ικα­νό­τη­τα του σημε­ρι­νού ανα­γνώ­στη: «Αν θεω­ρού­με αυτή τη στιγ­μή το τυπω­μέ­νο βιβλίο καλύ­τε­ρο από το e‑book, αυτό έχει να κάνει κατ’ αρχήν πως στο παρα­δο­σια­κό βιβλίο ο ανα­γνώ­στης προ­σα­να­το­λί­ζε­ται καλύ­τε­ρα απ’ ότι στο ψηφια­κό».

«Όταν δια­βά­ζεις ένα βιβλίο ανε­ξαρ­τή­τως είδους, η δια­δο­χή των γεγο­νό­των είναι πολύ σημα­ντι­κή. Καθώς δια­βά­ζεις, γνω­ρί­ζο­ντας ότι είσαι μέσα σ’ ένα βιβλίο, βοη­θά στο να χτί­σεις την καμπύ­λη της αφή­γη­σης», λέει ο Ντά­νιελ Ουί­λινγ­χαμ Καθη­γη­τής Ψυχο­λο­γί­ας στο Πανε­πι­στή­μιο της Βιρ­τζί­νια. Ύστε­ρα από εκτε­νή πει­ρά­μα­τα, φαί­νε­ται πως η αφή­γη­ση του συγ­γρα­φέα μέχρι στιγ­μής εντυ­πώ­νε­ται καλύ­τε­ρα από το παρα­δο­σια­κό βιβλίο, παρά από το e‑book.

Αντί­θε­τα στο audiobook δεν υπάρ­χουν τα χωρο­τα­ξι­κά χαρα­κτη­ρι­στι­κά των δυο παρα­πά­νω κατη­γο­ριών, ενώ το νέο αυτό μέσο δια­φο­ρο­ποιεί­ται ριζι­κά  και σε σχέ­ση με το e‑book. «Γύρω στο 10 με 15% της κίνη­σης των ματιών κατά τη διάρ­κεια του δια­βά­σμα­τος οπι­σθο­δρο­μούν για να εξε­τά­σουν στοι­χεία», όπως εξη­γεί ο Καθη­γη­τής Ουί­λινγ­χαμ. «Αυτό συμ­βαί­νει εξαι­ρε­τι­κά γρή­γο­ρα, σχε­δόν ανε­παί­σθη­τα. Αλλά παίρ­νει τόσο χρό­νο, όσο χρειά­ζε­ται για να δια­βά­σεις μια πρό­τα­ση. Στο audiobook δεν είναι εύκο­λο να πεις στον εκφω­νη­τή να κάνει μια παύ­ση για να εξε­τά­σει ο εγκέ­φα­λος τι ειπώ­θη­κε μόλις. Δεν είναι ανέ­φι­κτο, αλλά όταν ακού­με ένα κεί­με­νο συνή­θως το μυα­λό μας ταξι­δεύ­ει. Περ­νούν λεπτά ολό­κλη­ρα μέχρι να αντι­λη­φθεί ο μέσος ακρο­α­τής, τι πραγ­μα­τι­κά ακού­ει. Είναι το ίδιο που συμ­βαί­νει και στο ραδιό­φω­νο».

Σε μια δια­πα­νε­πι­στη­μια­κή μελέ­τη που έγι­νε, οι καθη­γη­τές δια­πί­στω­σαν πως οι μαθη­τές οι οποί­οι διά­βα­σαν το μάθη­μα σε χαρ­τί, απέ­δω­σαν καλύ­τε­ρα από εκεί­νους που το είχαν ακού­σει. Αρχι­κά οι περισ­σό­τε­ροι μαθη­τές είχαν δηλώ­σει συμ­με­το­χή στο τμή­μα του audiobook. Στην συνέ­χεια άλλα­ξαν γνώ­μη και μπή­καν στο τμή­μα της παρα­δο­σια­κής ανά­γνω­σης. Αυτό συνέ­βη το μακρι­νό 2010. Τώρα, μια δεκα­ε­τία αργό­τε­ρα, πόσο έχουν αλλά­ξει τα πράγ­μα­τα;

Το audiobook σήμε­ρα έχει κάνει βήμα­τα προ­ό­δου και έχει βελ­τιω­θεί σημα­ντι­κά. Οι νέα τεχνο­λο­γία έχει προ­σαρ­μό­σει στο μέσο την προ­φο­ρι­κό­τη­τα. Έναν λόγο της καθο­μι­λου­μέ­νης, που ταυ­τό­χρο­να δεν χάνει και σε λογο­τε­χνι­κό βάρος. Οι ακρο­α­τές μπο­ρούν πιο άμε­σα πλέ­ον να απορ­ρο­φή­σουν όχι μόνο πλη­ρο­φο­ρί­ες, αλλά και την τονι­κό­τη­τα, τις απο­χρώ­σεις του κει­μέ­νου που παρα­πέ­μπει στο ύφος του συγ­γρα­φέα. Για παρά­δειγ­μα ο σαρ­κα­σμός ή το λεπτό χιού­μορ, φτά­νει πιο εύκο­λα στ’ αυτιά του ακρο­α­τή παρά στον ανα­γνώ­στη.

Άλλα πλε­ο­νε­κτή­μα­τα του audiobook είναι η προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα του στις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις του μέσου ανθρώ­που. Ο οποί­ος βρί­σκε­ται σε κίνη­ση πολ­λές ώρες της ημέ­ρας, οδη­γεί επί­σης αρκε­τά και κάνει παράλ­λη­λα δυο ή και τρεις δου­λειές. Το να ακού­ει, του είναι σαφώς πιο εύκο­λο και μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει μια ωραιό­τα­τη συντρο­φιά. Οπό­τε ναι, μπο­ρεί­τε να «κλέ­ψε­τε» άνε­τα από το παρα­δο­σια­κό βιβλίο και να κάνε­τε την καθη­με­ρι­νό­τη­τα σας πιο πλού­σια.