Η συγ­γρα­φέ­ας Ετζέ Τεμελ­κου­ράν, ανή­κει στο είδος των δια­νο­ου­μέ­νων που δεν κρα­τούν το στό­μα τους κλει­στό. Μαζί με άλλους συγ­γρα­φείς, δημο­σιο­γρά­φους και καλ­λι­τέ­χνες, βρί­σκε­ται στην μαύ­ρη λίστα του καθε­στώ­τος Ερντο­γάν. Η γνώ­μη της για την άνο­δο του δολο­φο­νι­κού λαϊ­κι­σμού στη χώρα της, θεω­ρεί­ται εξό­χως αιρε­τι­κή. Οι οπα­δοί της κυβέρ­νη­σης ανά την τουρ­κι­κή επι­κρά­τεια, που αυτο­χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται ως «οι αλη­θι­νοί άνθρω­ποι», είναι δηλω­μέ­νοι εχθροί συγ­γρα­φέ­ων όπως η Τεμελ­κου­ράν. Το χει­μα­ρώ­δες άρθρο που ακο­λου­θεί, δημο­σιεύ­τη­κε στον αγγλι­κό Guardian και απο­τε­λεί μια ανα­τρι­χια­στι­κή μαρ­τυ­ρία για το τι συμ­βαί­νει στην Τουρ­κία. Να θυμί­σου­με ότι από τις Εκδό­σεις Καστα­νιώ­τη, κυκλο­φο­ρεί το μυθι­στό­ρη­μα της Ετζέ Τεμελ­κου­ράν με τίτλο Η μαγι­κή πνοή των γυναι­κώνσε μετά­φρα­ση Στέλ­λας Χρη­στί­δου.

«Στην Τουρ­κία παρα­τη­ρού­με ότι ακό­μη και μια τρα­γω­δία παί­ζει καθο­ρι­στι­κό ρόλο σε μια ολο­κλη­ρω­τι­κή κυβέρ­νη­ση, εγκαι­νιά­ζο­ντας την περί­ο­δο της μετά- αλή­θειας την οποία δια­νύ­ου­με. Η τρο­μο­κρα­τι­κή αγριό­τη­τα στο κέντρο της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης που άφη­σε πίσω της 38 νεκρούς και 166 τραυ­μα­τί­ες, ήταν η 31η τρο­μο­κρα­τι­κή επί­θε­ση τον περα­σμέ­νο ενά­μι­ση χρό­νο. Για 31η φορά, στη χώρα ακο­λου­θή­θη­κε μια συγκε­κρι­μέ­νη ρου­τί­να: Αρχι­κά, το σοκ. Στη συνέ­χεια απα­γο­ρεύ­τη­κε κάθε είδους είδη­ση και παράλ­λη­λα αυξή­θη­καν τα καλέ­σμα­τα για εθνι­κή ομο­ψυ­χία, από κυβερ­νη­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους. Τέλος το διάγ­γελ­μα του προ­έ­δρου, στρώ­νει το δρό­μο στα καθο­δη­γού­με­να τρολ του δια­δι­κτύ­ου, να στο­χο­ποιούν οποιον­δή­πο­τε αμφι­σβη­τεί την κυβέρ­νη­ση.

Η κρί­ση, δεν φαί­νε­ται από μόνη της να μπο­ρεί να ανα­τρέ­ψει ο καθε­στώς Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν. Αμέ­σως μετά τις επι­θέ­σεις ο Μπουρ­χάν Κου­ζού, καθη­γη­τής Νομι­κής και έμπι­στος σύμ­βου­λος του προ­έ­δρου, πανη­γύ­ρι­ζε στα ΜΜΕ δηλώ­νο­ντας ότι οι δικαιο­δο­σί­ες του Ερντο­γάν θα επε­κτα­θούν, με σκο­πό να κυβερ­νή­σει μέχρι και το 2029. «Κανέ­να σύστη­μα δεν αλλά­ζει χωρίς αίμα» ανα­κοί­νω­σε χαρα­κτη­ρι­στι­κά. Μετά την επί­θε­ση της 28ης Ιου­νί­ου στο αερο­δρό­μιο «Ατα­τούρκ», η τακτι­κή αντι­πε­ρι­σπα­σμού στο εθνι­κό σοκ ήταν οι πανη­γυ­ρι­σμοί για την νεό­τευ­κτη γέφυ­ρα. Οι φρι­κια­στι­κές σκη­νές της τελευ­ταί­ας τρο­μο­κρα­τι­κής επί­θε­σης, έγι­ναν η πρώ­τη ύλη μιας νέας αφή­γη­σης. Από δω και στο εξής θα είναι γνω­στές ως «Ο λόφος των μαρ­τύ­ρων»

Αυτός ο σχε­δια­σμός της μετά-αλή­θειας στην Τουρ­κία, δεν συνέ­βη μέσα σε μια νύχτα. Η δια­δι­κα­σία περι­λαμ­βά­νει μια σει­ρά από επι­δέ­ξιες αφη­γή­σεις. Και­ρό πριν, στα­μα­τή­σα­με να απευ­θύ­νου­με ερω­τή­σεις του τύπου: «Πως είναι δυνα­τόν και λέγο­νται και να γίνο­νται αυτά;» Η αλή­θεια έχει χάσει το παι­χνί­δι στη χώρα μου. Στην Ευρώ­πη και στις Η.Π.Α υπάρ­χουν ελά­χι­στες ελπί­δες ακό­μα. Η εμπει­ρία της Τουρ­κί­ας όμως δεί­χνει ξεκά­θα­ρα, ότι μπο­ρούν να χαθούν πολύ εύκο­λα.

Το φαι­νό­με­νο ξεκί­νη­σε περί­που δεκα­πέ­ντε χρό­νια πριν. Όταν δια­νο­ού­με­νοι και δημο­σιο­γρά­φοι αντέ­δρα­σαν στον ανα­δυό­με­νο λαϊ­κι­σμό, με μια αυτο­κρι­τι­κή ερώ­τη­ση: «Μήπως έχου­με χάσει επα­φή με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα;» Με στό­χο να βγει κάποιο συμπέ­ρα­σμα, διευ­ρύν­θη­καν οι παρά­με­τροι του δημο­σί­ου δια­λό­γου. Συμπε­ριε­λή­φθη­σαν και εκπρό­σω­ποι των «αλη­θι­νών ανθρώ­πων». Όπλο μας ήταν να αμφι­σβη­τή­σου­με αρχι­κά το υπάρ­χον πλαί­σιο και εν συνε­χεία να θεμε­λιώ­σου­με την αλή­θεια ως έχει. Σκε­φτή­κα­με πως με αυτό τον τρό­πο, θα κρα­τού­σα­με την δημό­σια συζή­τη­ση, ασφα­λή. Δεν έγι­νε έτσι. Σύντο­μα η όλη κου­βέ­ντα παρέ­λυ­σε από τα ψέμα­τα του λαϊ­κι­σμού, ο οποί­ος ακού­γε­ται πάντα πιο ελκυ­στι­κός από τα δικά μας «βαρε­τά» επι­χει­ρή­μα­τα.

Κατα­λά­βα­με πολύ γρή­γο­ρα ότι η δια­δι­κα­σία χτι­σί­μα­τος της νέας αλή­θειας, δεν απαι­τεί γεγο­νό­τα ή μια μίνι­μουμ πλατ­φόρ­μα κοι­νών αξιών. Αντι­με­τω­πί­σα­με, πράγ­μα που σήμε­ρα έχει γενι­κευ­θεί, ένα τοξι­κό λεξι­λό­γιο: «ελίτ», «ειδή­μο­νες», «απο­ξε­νω­μέ­νοι δια­νο­ού­με­νοι». Παρου­σιά­ζε­ται ένα σχή­μα λοι­πόν όπου όλοι εμείς, απο­τε­λού­με φερέ­φω­να μιας κατα­πιε­στι­κής ελίτ. Η οποία πνί­γει τις ανά­γκες των «αλην­θι­νών ανθρώ­πων».

Όπως αντι­λαμ­βά­νε­στε, το παρα­πά­νω σχή­μα είναι μια τρα­γι­κή ειρω­νεία, που μπο­ρεί άνε­τα να μετα­τρα­πεί και σε δολο­φο­νι­κό μένος. Πολ­λά έχουν ειπω­θεί για την Τουρ­κία του Ερντο­γάν. Ένας από τους πρώ­τους υπο­στη­ρι­κτές της ιδέ­ας του Καρλ Πόπερ, που επι­τρέ­πει στους «απλούς ανθρώ­πους να κατα­σκευά­σουν την αλή­θεια» είναι ο σχο­λια­στής Σαχίν Αλπάι, 74 χρο­νών σήμε­ρα. Ο οποί­ος βρί­σκε­ται άρρω­στος στην φυλα­κή, καθό­τι έπε­σε θύμα και ο ίδιος της μεγε­θυ­μέ­νης άγνοιας, που απο­κλεί­ει κάθε είδους ανο­χή στην δια­νό­η­ση. Η οποία δε, έπαι­ξε πολύ σημα­ντι­κό ρόλο στην καθιέ­ρω­ση της σημε­ρι­νής πολι­τι­κής σκη­νής.

Ποιες είναι οι συνέ­πειες της νέας αλή­θειας, στην καθη­με­ρι­νή ζωή; Ας δού­με ένα παρά­δειγ­μα: Στην Τουρ­κία σήμε­ρα είμα­στε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να διε­ξά­γου­με μια δημό­σια συζή­τη­ση για το εάν οι βια­στές θα παντρεύ­ο­νται τα θύμα­τα τους. Οι «αλη­θι­νοί άνθρω­ποι» υπο­στη­ρί­ζουν ότι στην επαρ­χία οι κοπέ­λες θα πρέ­πει να παντρεύ­ο­νται μόλις συμπλη­ρώ­σουν τα 13 τους χρό­νια. Επει­δή κάποιοι δεν συναι­νούν σε όλα αυτά, είναι κατά­πτυ­στοι ελι­τι­στές. Η ανο­χή δεν μπο­ρεί να τρα­βή­ξει για πολύ.

Έτσι λοι­πόν το ερώ­τη­μα: «Μήπως έχου­με χάσει επα­φή με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα;», έχει μετα­τρα­πεί στο « ή εμείς ή αυτοί». Και αυτό είναι τρα­γι­κό λάθος. Οι μάζες στην Τουρ­κία ως γνω­στόν, δια­λέ­γουν «αυτούς». Είναι φανε­ρό πως για εκεί­νους και για μεγά­λη μερί­δα συμπο­λι­τών μου, εγώ λογί­ζο­μαι ως «μη αλη­θι­νός άνθρω­πος». Η υπό­λοι­πη Ευρώ­πη όπως και οι Η.Π.Α, σύντο­μα θα αντι­λη­φθούν ότι η στρέ­βλω­ση της έννοιας «ελίτ», δεν περιέ­χει καμιά ταξι­κή δια­φο­ρο­ποί­η­ση: αφο­ρά την υπο­τα­γή, σε ενός είδους αλή­θεια.

Είναι σαν να παί­ζεις σκά­κι μ’ένα περι­στέ­ρι. Κάποια στιγ­μή το περι­στέ­ρι θα τα κάνει λίμπα, χέζο­ντας πάνω στη σκα­κιέ­ρα, αφή­νο­ντας σε σένα το καθά­ρι­σμα. Ο Φάρα­τζ έλε­γε κάθε λίγο και λιγά­κι στον κόσμο: «ευθυ­μεί­τε, ένα Brexit δεν είναι και η κατα­στρο­φή του κόσμου». Έλα όμως που είναι και οι πολί­τες της Βρε­τα­νί­ας το βιώ­νουν αυτό. Μην αυτα­πα­τά­στε. Επί δεκα­πέ­ντε χρό­νια στην Τουρ­κία, παί­ζου­με σκά­κι με το περι­στέ­ρι. Τώρα όμως δεν έχου­με ούτε σκα­κιέ­ρα. Το χάος κυριάρ­χη­σε. Είναι επεί­γου­σα ανά­γκη να δώσου­με σχή­μα στο μέλ­λον μας».

Πηγή: Guardian