Στις 22 Οκτω­βρί­ου κυκλο­φό­ρη­σε στα ελλη­νι­κά από τις Εκδό­σεις Καστα­νιώ­τη το μυθι­στό­ρη­μα «Metro 2034» του Ντμί­τρι Γκλου­χόφ­σκι ως e-book σε ePUB (329 σελ, €9,90, iBookstore). Και από σήμε­ρα κυκλο­φο­ρεί και ως έντυ­πο.

Έχο­ντας δια­βά­σει το πρώ­το βιβλίο της σει­ράς, το «Metro 2033» πέρυ­σι, έσπευ­σα να δια­βά­σω την (αυτο­τε­λή) συνέ­χεια στο «Metro 2034». Συνή­θως σε τέτοιες περι­πτώ­σεις, και εκμε­ταλ­λευό­με­νος την ευκο­λία των e-books, το «2034» θα το είχα δια­βά­σει αμέ­σως μετά, αλλά το βιβλίο δεν είναι μετα­φρα­σμέ­νο στα αγγλι­κά, με εξαί­ρε­ση κάποιες -ανα­κρι­βείς- μετα­φρά­σεις από fans. Ρωσι­κά δε γνω­ρί­ζω για να το διά­βα­ζα στο πρω­τό­τυ­πο.

Το θέμα είναι ότι και στο δεύ­τε­ρο βιβλίο του, ο Γκλου­χόφ­σκι κατα­φέρ­νει η αφή­γη­σή του να κινεί­ται σε πολ­λα­πλά επί­πε­δα. Δε δημιουρ­γεί μόνο έναν από τους πιο πρω­τό­τυ­πους και ολο­κλη­ρω­μέ­νους κόσμους των τελευ­ταί­ων χρό­νων, το μετρό της Μόσχας μετά από ένα πυρη­νι­κό ολο­καύ­τω­μα όπου στους σταθ­μούς κατέ­φυ­γαν και επέ­ζη­σαν όσοι πρό­λα­βαν να μπουν μέσα, αλλά κατα­φέρ­νει να τον χρη­σι­μο­ποι­ή­σει για να σχο­λιά­σει την ανθρώ­πι­νη κοι­νω­νία γενι­κά και τη σύγ­χρο­νη Ρωσία ειδι­κό­τε­ρα και για να δώσει έναν αντι-ηρω­ι­κό τόνο στις περι­πέ­τειες που διη­γεί­ται.

Ο κόσμος του Metro 2033 & Metro 2034

Το 2013 γίνε­ται πυρη­νι­κό ολο­καύ­τω­μα. Στη Μόσχα μόλις 40.000 άνθρω­ποι επι­ζούν, όσοι κατά­φε­ραν να μπουν στους σταθ­μούς του μετρό τα έξι λεπτά που μεσο­λά­βη­σαν από το συνα­γερ­μό «ΑΤΟΜ» μέχρι να κλεί­σουν οι πόρ­τες. Ίσως είναι οι μόνοι επι­ζή­σα­ντες του ολο­καυ­τώ­μα­τος σε ολό­κλη­ρο τον πλα­νή­τη, ίσως όχι. Δεν μπο­ρούν να επι­κοι­νω­νή­σουν με κανέ­ναν εκτός του μετρό.

Η διοί­κη­ση αρχι­κά είναι ενιαία, αλλά μια σει­ρά πολέ­μων ακο­λου­θεί. Κάθε σταθ­μός γίνε­ται μια πόλη-κρά­τος. Αλλά ομά­δες σταθ­μών δημιουρ­γούν συνο­μο­σπον­δί­ες ή ενιαί­ες διοι­κή­σεις. Η ισχυ­ρό­τε­ρη και πλου­σιό­τε­ρη είναι η Χάν­σα, που κατα­λαμ­βά­νει την κεντρι­κή, κυκλι­κή γραμ­μή και είναι το κέντρο του εμπο­ρί­ου. Δεύ­τε­ρη σε δύνα­μη είναι η Κόκ­κι­νη Γραμ­μή, που τη δημιουρ­γούν οι νοσταλ­γοί της Σοβιε­τι­κής Ένω­σης. Υπάρ­χει επί­σης το Τέταρ­το Ράιχ, που φτιά­χνουν νεο­να­ζί, τρο­τσκι­στές, μυστι­κι­στές και θρη­σκό­λη­πτοι, ο καθέ­νας με το δικό του μικρό­τε­ρο ή μεγα­λύ­τε­ρο κρά­τος. Και δίπλα τους μια σει­ρά από ανε­ξάρ­τη­τους και μη-ιδε­ο­λο­γι­κά ενταγ­μέ­νους σταθ­μούς, που προ­σπα­θούν να επι­βιώ­σουν, αλλά και η Πόλις, όπου συγκε­ντρώ­νε­ται όση γνώ­ση έχει επι­βιώ­σει από το πυρη­νι­κό ολο­καύ­τω­μα και όπου έχε συγκρο­τη­θεί το Τάγ­μα, η μόνη στρα­τιω­τι­κή μονά­δα που ασχο­λεί­ται συνο­λι­κά με την ασφά­λεια των ανθρώ­πων στο μετρό

Η ζωή είναι ολό­τε­λα αλλαγ­μέ­νη: στο μισο­σκό­τα­δο, με ελά­χι­στο ηλε­κτρι­κό ρεύ­μα, χωρίς τρό­φι­μα που να χρειά­ζο­νται ήλιο, υπό τη συνε­χή απει­λή της ραδιε­νέρ­γειας και των πλα­σμά­των που έχει δημιουρ­γή­σει πάνω στη γη, υπό τη συνε­χή απει­λή των αερί­ων και των πλα­σμά­των του μετρό. Το νέο νόμι­σμα είναι οι σφαί­ρες, αυτές που έχουν δια­σω­θεί από το πυρη­νι­κό ολο­καύ­τω­μα.

[pl_video type=“vimeo” id=“51902962”]

 Το ελλη­νι­κό  trailer του βιβλί­ου  «Metro 2034»

Πολλά επίπεδα αφήγησης

Ο Γκλου­χόφ­σκι μέσα από τον ανα­λυ­τι­κά παρου­σια­σμέ­νο και ρεα­λι­στι­κό κόσμο κατα­φέρ­νει να κινεί­ται σε πολ­λά επί­πε­δα συγ­χρό­νως.

Το πρώ­το είναι η πιθα­νό­τη­τα μιας πυρη­νι­κής κατα­στρο­φής, ακό­μα και σήμε­ρα. Αυτό το ενδε­χό­με­νο είναι το αντί­βα­ρο στη συνή­θη αφή­γη­ση της συνε­χούς βελ­τί­ω­σης της ζωής μας μέσα από τη βελ­τί­ω­ση της τεχνο­λο­γί­ας. Και στην περί­πτω­ση αυτής της κατα­στρο­φής ο άνθρω­πος γίνε­ται απλά χει­ρό­τε­ρος και πιο αντα­γω­νι­στι­κός λόγω της σπά­νης όλων αγα­θών. Δεν πρό­κει­ται για αφορ­μή για αυτο­κρι­τι­κή και βελ­τί­ω­ση: απλά όλα είναι χει­ρό­τε­ρα, αντα­γω­νι­στι­κό­τε­ρα και πιο θανα­τη­φό­ρα. Οι άνθρω­ποι είναι απλά αδιόρ­θω­τοι

Κυρί­ως στο  Μετρό 2033 ο Γκλου­χόφ­σκι εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται αυτό πλαί­σιο για να σχο­λιά­σει τα σύγ­χρο­να ιδε­ο­λο­γι­κά ρεύ­μα­τα στη Ρωσία. Η Χάν­σα είναι η επι­κρά­τεια της αγο­ράς, πλού­σια, με ισχυ­ρές δόσεις μιλι­τα­ρι­σμού και αδια­φο­ρί­ας για τους γύρω. Η Κόκ­κι­νη Γραμ­μή είναι σχε­τι­κά φτω­χή, πιο εξι­σω­τι­κή με αυταρ­χι­κές (και όχι τόσο εξι­σω­τι­κές) τάσεις. Οι νεο­να­ζί είναι απλά απε­χθείς, ενώ οι τρο­τσκι­στές («επα­να­στά­τες»), λίγοι και συμπα­θείς. Όμως το κύριο μέτω­πο του Γκλου­χόφ­σκι είναι οι μυστι­κι­στές και οι θρη­σκό­λη­πτοι, ένα ισχυ­ρό ρεύ­μα μέσα στη ρωσι­κή κοι­νω­νία. Και για να εξε­τά­σει όλα αυτά, ο συγ­γρα­φέ­ας υιο­θε­τεί την οπτι­κή γωνία του ήρωά του Αρτιόμ, που ζει σε έναν ανε­ξάρ­τη­το, μη-ιδε­ο­λο­γι­κά ενταγ­μέ­νο σταθ­μό — κάτι σαν τους «απλούς ανθρώ­πους που προ­σπα­θούν απλά να ζήσουν”.

Το τρί­το επί­πε­δο είναι η κρι­τι­κή που ασκεί ο Γκλου­χόφ­σκι στη βία, το οποίο είναι το κοι­νό νήμα ανά­με­σα στο Metro 2033 και το Metro 2034. Και στα δύο μυθι­στο­ρή­μα­τα υπάρ­χει το ίδιο δίλημ­μα, με αφορ­μή δια­φο­ρε­τι­κές ιστο­ρί­ες: βία και σφαί­ρες για να λυθούν τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει το μετα-πυρη­νι­κό μετρό ή προ­σπά­θεια κατα­νό­η­σης των νέων πλα­σμά­των που δημιουρ­γεί η ραδιε­νέρ­γεια (Metro 2033) και των νέων ασθε­νειών που δημιουρ­γού­νται.

[pl_video type=“youtube” id=“zhBEoFA2N-o”]

Το παι­χνί­δι δίνει την ατμό­σφαι­ρα του μετα-πυρη­νι­κού μετρό

Δύο βιβλία δεν είναι αρκετά.

Δια­βά­ζο­ντας για το μετα-πυρη­νι­κό μετρό θέλου­με να μάθου­με περισ­σό­τε­ρα για αυτό, δε θέλου­με να τελειώ­σει η ιδέα στα δύο μυθι­στο­ρή­μα­τα που έχει γρά­ψει ο Γκλου­χόφ­σκι. Όπως και με τους «κόσμους» στη λογο­τε­χνία του φαντα­στι­κού, άλλοι συγ­γρα­φείς συνε­χί­ζουν την ιδέα με μυθι­στο­ρή­μα­τα που εκτυ­λίσ­σο­νται σε άλλα μετρό σε ρωσι­κές πόλεις, αλλά και στη Βρε­τα­νία και την Ανταρ­κτι­κή. Ο κόσμος έχει χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στο παι­χνί­δι για υπο­λο­γι­στές και κον­σό­λες «Metro 2033», ένα κλα­σι­κό παι­χνί­δι όπου πυρο­βο­λού­νται τα πάντα, αλλά δίνει και μια πρώ­τη οπτι­κο­ποί­η­ση του κόσμου. Η μεγά­λη μας ελπί­δα όμως για οπτι­κο­ποί­η­ση είναι η ται­νία που ετοι­μά­ζε­ται από την Metro-Goldwyn-Mayer.

Για περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες για τον Γκλου­χόφ­σκι και τα βιβλία του και ειδι­κά για το πώς γρά­φτη­κε το βιβλίο, που δημο­σιεύ­τη­κε αρχι­κά σε site με τους ανα­γνώ­στες να βοη­θούν στην επε­ξερ­γα­σία του, δεί­τε εδώ.

[pl_alertbox type=“info”]Αρχική δημο­σί­ευ­ση: eAnagnostis.gr [/pl_alertbox]