Πότε θα σπάσουνε τα τζάμια από το θόρυβο των μαχητικών αεροσκαφών; Πότε θα φτάσουν έξω απ’ την πόρτα μας οι πυροβολισμοί που πλησιάζουν; Η συγγραφέας Ετζέ Τεμελκουράν περιγράφει την απόπειρα πραξικοπήματος.

Μετά­φρα­ση από τα γερ­μα­νι­κά: Αλέ­ξαν­δρος Κυπριώ­της

Είναι μιά­μι­ση τη νύχτα και απ’ όλους τους μινα­ρέ­δες στην Τουρ­κία ακού­γε­ται αστα­μά­τη­τα αυτή η ειδι­κή μακρό­συρ­τη προ­σευ­χή που λέγε­ται σε περι­πτώ­σεις θανά­του. Τελειώ­νει η μία, αρχί­ζει η άλλη. Το μπου­μπου­νη­τό των μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών πάνω απ’ τις στέ­γες μας μπερ­δεύ­ε­ται με αυτή την προ­σευ­χή, που φτά­νει μέχρι το μεδού­λι και που για μας αναγ­γέλ­λει το θάνα­το. Όταν οι ήχοι απ’ τις συμπλο­κές στα­μα­τά­νε, έρχο­νται από τα τζα­μιά ανα­κοι­νώ­σεις για αντί­στα­ση στο στρα­τό:

«Τζι­χάντ είναι! Βγεί­τε για τον Αλλάχ στους δρό­μους!»

Τι κάνε­τε, όταν ανα­ρω­τιέ­στε αν το επό­με­νο πρωί θα ξυπνή­σε­τε με ένα στρα­τιω­τι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα ή σε μία Ισλα­μι­κή Δημο­κρα­τία;

Αστείο ήταν αυτό.

Ο σαρκασμός φθάνει αδιανόητες κορφές

Εδώ και και­ρό οι άνθρω­ποι στην Τουρ­κία μετρά­νε τα όρια του χιού­μορ, για να δια­τη­ρή­σου­νε την πνευ­μα­τι­κή τους υγεία. Ο σαρ­κα­σμός φθά­νει αδια­νό­η­τες κορ­φές. Δεν ξέρω αν αυτό είναι δείγ­μα αρρω­στη­μέ­νης ευαι­σθη­σί­ας ή αν οι άνθρω­ποι απλώς προ­σπα­θούν να τα βγά­λουν πέρα με τη ζωή, όμως ενώ ανα­ρω­τιό­μα­στε πότε θα σπά­σου­νε τα τζά­μια από το θόρυ­βο των μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών, πότε θα φτά­σουν έξω απ’ την πόρ­τα μας οι πυρο­βο­λι­σμοί που πλη­σιά­ζουν, στα κοι­νω­νι­κά μέσα, το μονα­δι­κό τόπο όπου μιλά­με μετα­ξύ μας, κυκλο­φο­ρούν ανέκ­δο­τα:

«Η τουρ­κι­κή δημο­κρα­τία πέθα­νε, γι’ αυτό ακού­γε­ται η σελά».

Στην αρχή ήταν όντως σχε­δόν αστείο, ήταν πιο λογι­κό να πιστέ­ψεις ότι ήταν σκη­νο­θε­τη­μέ­νο. Μία χού­φτα σαστι­σμέ­νοι νέοι στρα­τιώ­τες είχε κλεί­σει μία από τις γέφυ­ρες στο Βόσπο­ρο. Φωνά­ζα­νε στους ανθρώ­πους: «Πηγαί­ντε σπί­τια σας!» Έχω γρά­ψει ένα μυθι­στό­ρη­μα για το στρα­τιω­τι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα του 1980, ξέρω ότι κανέ­να πρα­ξι­κό­πη­μα δεν γίνε­ται έτσι. Το πρα­ξι­κό­πη­μα είναι σοβα­ρή υπό­θε­ση. Άνθρω­ποι που έχουν ζήσει πρα­ξι­κο­πή­μα­τα έγρα­ψαν αμέ­σως στα κοι­νω­νι­κά μέσα: “Είναι παι­χνί­δι του Ερντο­γάν, λέει: «Κάνουν πρα­ξι­κό­πη­μα ενα­ντί­ον μου», και την επό­με­νη μέρα θα ανα­κη­ρυ­χθεί πρό­ε­δρος”.

Πιο σοβα­ρό έγι­νε το πράγ­μα, όταν ο Ερντο­γάν εμφα­νί­στη­κε στα κανά­λια της τηλε­ό­ρα­σης μέσω της υπη­ρε­σί­ας chat Facetime και καλού­σε το λαό να βγει στους δρό­μους, για να προ­στα­τέ­ψει τη δημο­κρα­τία. Ήμουν πεπει­σμέ­νη ότι κανέ­νας, που λόγω συλ­λο­γι­κής μνή­μης γνώ­ρι­ζε πόσο βίαια είναι τα πρα­ξι­κο­πή­μα­τα, δεν θα έβγαι­νε στους δρό­μους. Ωστό­σο, μέσα σε λίγα λεπτά γέμι­σαν οι δρό­μοι με αυτο­κί­νη­τα γεμά­τα ανθρώ­πους, που φώνα­ζαν «Αλλά­χου Άκμπαρ – Ο Θεός είναι μεγά­λος!». Ένα παρά­λο­γο θέα­μα.

Εμείς φοβόμασταν τη νύχτα που ξημέρωνε Σάββατο

Στο αερο­δρό­μιο άνθρω­ποι έδι­ναν κλο­τσιές σε τεθω­ρα­κι­σμέ­να, πολί­τες έπια­ναν ομή­ρους νεα­ρούς στρα­τιώ­τες που ούτε καν αντι­στέ­κο­νταν, υπήρ­ξαν ακό­μα και περι­στα­τι­κά λιν­τσα­ρί­σμα­τος στρα­τιω­τών.

Τα συν­θή­μα­τα «Αλλά­χου Άκμπαρ» σύντο­μα ακού­γο­νταν και στο CNN Türk. Μέσα σε μια ώρα, αφού η παρου­σιά­στρια είχε πει: «Στρα­τιώ­τες κατα­λαμ­βά­νουν το σταθ­μό», εμείς δεν βλέ­πα­με στην οθό­νη στρα­τιώ­τες με μία δια­κή­ρυ­ξη για το πρα­ξι­κό­πη­μα, αλλά έναν παρά­ξε­νο νεα­ρό άντρα, προ­φα­νώς οπα­δό του Ερντο­γάν. Φώνα­ξε τρεις φορές «Αλλά­χου Άκμπαρ» στην κάμε­ρα κι ύστε­ρα κάθι­σε βαριε­στη­μέ­νος.

 Όλη η χώρα παρα­κο­λου­θού­σε εκεί­νον τον άντρα με το ροζ μπλου­ζά­κι, που ασχο­λού­νταν με το κινη­τό του και προ­σπα­θού­σε με το τηλε­χει­ρι­στή­ριο να θέσει σε λει­τουρ­γία τις συσκευ­ές τηλε­ό­ρα­σης του σταθ­μού. Συγ­χρό­νως βάζα­με μαξι­λά­ρια στα τζά­μια στα παρά­θυ­ρα που έτρι­ζαν από το μπου­μπου­νη­τό των μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών. Τίπο­τα και­νούρ­γιο για μας, η θλί­ψη και ο φόβος μας διαρ­κώς δια­κό­πτο­νται από παρα­λο­γι­σμό.

Εμείς φοβό­μα­σταν τη νύχτα που ξημέ­ρω­νε Σάβ­βα­το. Μόνο ο πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τί­ας δεν φοβό­ταν! Το αερο­πλά­νο του έκα­νε κύκλους για πολ­λή ώρα στον αέρα, όταν τελι­κά προ­σγειώ­θη­κε στο αερο­δρό­μιο Ατα­τούρκ στην Ισταν­μπούλ, μετα­ξύ των χιλιά­δων ανθρώ­πων που τον περί­με­ναν εκεί βρι­σκό­ταν και ο γαμπρός του, ο υπουρ­γός μας Ενέρ­γειας Μπε­ράτ Αλμπαϊ­ράκ. Ενώ η από­πει­ρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος που υπο­κι­νή­θη­κε από μία χού­φτα στρα­τη­γούς ολί­σθαι­νε στο χάος, ενώ μαχη­τι­κά αερο­σκά­φη βομ­βάρ­δι­ζαν το Κοι­νο­βού­λιο στην Άγκυ­ρα, ενώ γνώ­στες της Ιστο­ρί­ας έκα­ναν συγκρί­σεις με το Ράιχ­σταγκ, ήταν εντυ­πω­σια­κό πόσο ήρε­μα αντέ­δρα­σαν εκεί­νοι οι δύο:

«Χάρη μάς κάνει ο Αλλάχ μ’ αυτό. Για­τί; Επει­δή αυτό το περι­στα­τι­κό θα φέρει μία εκκα­θά­ρι­ση στις ένο­πλες δυνά­μεις μας».

Μ’ αυτό ήταν σαφές σε τι χώρα θα ξυπνού­σα­με το επό­με­νο πρωί. Σε μια χώρα, στην οποία κυκλο­φο­ρούν φωτο­γρα­φί­ες, που δεί­χνουν έναν από εκεί­νους, που κλή­θη­καν να βγουν στους δρό­μους για να υπε­ρα­σπι­στούν τη δημο­κρα­τία, να κόβει το λαρύγ­γι σε έναν στρα­τιώ­τη που είχε παρα­δο­θεί. Ήταν το πρωί μιας χώρας, στην οποία δεν ενι­σχύ­θη­κε η δημο­κρα­τία, αλλά ο Ερντο­γάν.


Το κεί­με­νο αυτό της Ετζέ Τεμελ­κου­ράν δημο­σιεύ­τη­κε στις 17/7/2016 στην ιστο­σε­λί­δα της γερ­μα­νι­κής εφη­με­ρί­δας «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Μετά­φρα­ση από τα τουρ­κι­κά στα γερ­μα­νι­κά: Sabine Adatepe και Monika Demirel

Από τις Eκδό­σεις Καστα­νιώ­τη κυκλο­φο­ρεί το μυθι­στό­ρη­μά της «Η μαγι­κή πνοή των γυναι­κών» σε μετά­φρα­ση της Στέλ­λας Χρη­στί­δου